زمان فعل ها


الف) ماضی ها:

1- ماضی ساده یا مطلق:

ü مثبت: فعل ماضی ساده در زبان عربی؛ مانند: خَرَجَ (بیرون رفت)،کَتَبَ (نوشت)، وَصَلَ (رسید)

ü منفی: ما + فعل ماضی = لم +فعل مضارع؛ مانند: ما ذهب = لم یذهب (نرفت)

2- ماضی نقلی:

ü مثبت: قد + فعل ماضی = «قَلَّما، کَثُرَما» + فعل ماضی؛ مانند: قد ذَهَبَ (رفته است)

قَلَّما کان مریضاً (کم تر بیمار بوده است)

کَثُرَما طالَعْتُ کتب تاریخیّ (فراوان کتاب های تاریخی مطالعه کرده ام)

ü منفی: ماضی منفی + بَعْدُ = لمّا + فعل مضارع؛ مانند: ما کَتَبَ بَعْدُ = لمّا یَکْتُبُ (ننوشته است)

3- ماضی استمراری:

ü مثبت: کان + فعل مضارع = کان + خبر از نوع اسم فاعل؛ مانند: کان یَذْهَبُ = کان ذاهِباً (می رفت)

ü منفی: ما + کان + فعل مضارع = کان + فعل مضارع منفی = ما + کان + خبر از نوع اسم فاعل؛ مانند: ما کانَ یَطْلُبُ/ کانَ لا یَطْلُبُ /ما کانَ طالِباً (نمی خواست)

4- ماضی بعید:

ü مثبت: کان [+ قد] + فعل ماضی؛ مانند: کُنْتُ قد ذَهَبْنا (رفته بودیم)

ü منفی: ما + کان + فعل ماضی = کان + فعل ماضی منفی = کان + مضارع منفی به «لم» = لم + یکن (مضارع مجزوم از «کان») + مضارع؛

مانند: ما کان أخَذَ = کان ما أخَذَ = کان لم یأخُذُ = لم یَکُنْ یأخُذُ (نگرفته بود)

5- ماضی ... زامی:

ü مثبت: [ربّما] + ی ... + قد + فعل ماضى؛ مانند: ربّما ی ... قد قالَ (شاید گفته باشد)

ü منفى: [لیت +] لا ی ... + قد + فعل ماضى؛ مانند: لیته لا ی ... قد ذَهَبَ (اى کاش نرفته باشد)

ب) مضارع ها:

6- مضارع اخباری:

ü مثبت: فعل مضارع (بدون ادوات ناصبه و جازمه) = اسم فاعل به عنوان خبر در جمله ی اسمیه؛

مانند: یرجع = الطالب راجِع من المدرسة (دانش آموز از مدرسه بازمی گردد)

یادآوری: خبر در جمله ی شرطیه (جواب شرط) نیز به صورت «مضارع اخباری» ترجمه می شود؛

مانند: إن تجتهد تنجح (اگر تلاش کنی، موفق می شوی)

ü منفى: «لا ، ما ، لیس» + فعل مضارع؛ مانند: لا یَنْزِلُ = ما یَنْزِلُ = لیس یَنْزِلُ (نازل نمی شود)

7- مضارع ... زامی: ربّما + مضارع = لیت + مضاع = ادوات ناصبه (أن،کی، حتّی و ...) + مضارع

مانند: ربّما یَذْهَبُ (شاید برود) = لیتها تَذْهَبُ (ای کاش برود) = أن یَذْهَبَ (که برود)

یادآوری: فعل شرط نیز به صورت «مضارع ... زامی» ترجمه می شود؛

مانند: إن تجتهد تنجح (اگر تلاش کنی، موفق می شوی)

ج) مستقبل (آینده):

ü مثبت: س یا سوف + فعل مضارع؛ مانند: سأذْهَبُ = سوف أذْهَبُ (خواهم رفت)

ü منفی: لن (از ادوات ناصبه) + فعل مضارع؛ مانند: لن تنال (نخواهد رسید)