سید اکبر جسینی قلعه بهمن

منبع: نشریه علمی _ پژوهشی معرفت ادیان، سال هفتم، شماره اول، شماره مسلسل 25

چکیده

پرداختن به مباحث اخلاقی در ادیان، امروزه از اهمیت بالائی برخوردار است. با بررسی اخلاق در ادیان گوناگون، کشف ساختاری معین و مشخص دور از دسترس نیست که نوشتار حاضر در مقام ارائة و تحلیل چنین ساختاری است. در این ساختار، نظر بر این است که در ادیان گوناگون، نظام اخلاقی براساس بنیان هائی هستی شناختی، معرفت شناختی، ارزش شناختی، انسان شناختی و الهیاتی شکل گرفته است؛ دیگر این که، در داخل هر نظام اخلاقی، دست کم شش عنصر نظریه ارزش، اصول مبنائی، قواعد اخلاقی، بیان عوامل انگیزشی، بیان ضمانت اجرا و توجیه نظام اخلاقی دیده می شود. با توجه به این تبیین، علم اخلاق و پژوهش های اخلاقی در مسیر تبیین نظام اخلاقی به سه عرصة اخلاق توصیفی که به توصیف نظام های اخلاقی می پردازد، اخلاق هنجاری که در مقام کشف و یا تأسیس نظام اخلاقی است، و فرا اخلاق که پژوهش های عقلانی و فلسفی است در حوزة حقایق، مفاهیم، احکام و گزاره های اخلاقی، تقسیم می شود.

کلید واژه ها

اخلاق، نظام اخلاقی، اصول اخلاقی، قواعد اخلاقی، توجیه اخلاقی، پژوهش های اخلاقی.